Thị trường ngày 12/1: Dầu mỏ giằng co, vàng lập đỉnh lịch sử, áp lực địa chính trị phủ bóng các thị trường

Dầu mỏ ổn định trước thế giằng co Iran - Venezuela

Giá dầu thế giới hầu như đi ngang trong phiên đầu tuần khi thị trường đồng thời cân nhắc nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Iran và triển vọng Venezuela sớm nối lại xuất khẩu sau biến động chính trị. Tại châu Á, dầu Brent giảm nhẹ xuống 63,29 USD/thùng, trong khi WTI của Mỹ ở mức 59,06 USD/thùng. Dù vậy, cả hai hợp đồng đều đã tăng hơn 3% trong tuần trước, ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 10, khi căng thẳng tại Iran leo thang với các cuộc biểu tình lớn nhất kể từ năm 2022.

Theo các nhà phân tích, thị trường vẫn đang “định giá thấp” rủi ro địa chính trị liên quan đến Iran, đặc biệt là khả năng gián đoạn dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz. ANZ cảnh báo khoảng 1,9 triệu thùng dầu xuất khẩu mỗi ngày của Iran đang đối mặt nguy cơ bị ảnh hưởng nếu bất ổn lan rộng. Ngược lại, triển vọng Venezuela nối lại xuất khẩu, bao gồm kế hoạch chuyển giao tới 50 triệu thùng dầu cho Mỹ, đã phần nào kìm hãm đà tăng của giá dầu, khi các công ty như Trafigura chuẩn bị các chuyến hàng đầu tiên.

Sản lượng dầu Iran trước thử thách mới trong bối cảnh trừng phạt

Iran đã nâng sản lượng dầu lên gần mức trước khi bị trừng phạt, chủ yếu nhờ chào bán dầu thô với mức chiết khấu sâu và phụ thuộc lớn vào các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc. Quốc gia Trung Đông này hiện nắm giữ khoảng 9% trữ lượng dầu đã được chứng minh toàn cầu và vẫn là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC. Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt ngày càng siết chặt của Mỹ, cùng với tiền lệ can thiệp quân sự tại Venezuela, đang khiến người mua trở nên thận trọng hơn đối với dầu thô bị trừng phạt, có thể làm thay đổi dòng chảy thương mại dầu mỏ toàn cầu trong năm 2026.

Dù xuất khẩu tăng, kinh tế Iran vẫn chịu áp lực nặng nề bởi lạm phát hơn 42%, đồng nội tệ suy yếu và khó khăn trong việc chuyển doanh thu dầu mỏ về nước. Giới quan sát cho rằng bất ổn nội bộ, kết hợp với rủi ro địa chính trị gia tăng, đang đặt ra thách thức lớn đối với khả năng duy trì sản lượng và xuất khẩu của Iran trong thời gian tới.

Mỹ thúc ép G7 giảm phụ thuộc khoáng sản quan trọng từ Trung Quốc

Tại Washington, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi các nước G7 và đối tác tăng tốc hành động nhằm giảm sự phụ thuộc vào khoáng sản quan trọng từ Trung Quốc, trong bối cảnh Bắc Kinh thống trị chuỗi cung ứng toàn cầu đối với đồng, lithium, cobalt, than chì và đất hiếm. Các quốc gia tham dự cuộc họp chiếm khoảng 60% nhu cầu khoáng sản thiết yếu toàn cầu, song tiến độ đa dạng hóa nguồn cung vẫn bị đánh giá là chậm chạp.

Mỹ đang thúc đẩy tăng cường sản xuất trong nước và mở rộng hợp tác với Australia, Ukraine và các nhà cung cấp khác. Tuy nhiên, giới chức thừa nhận vấn đề “vẫn chưa được giải quyết”, đặc biệt khi Trung Quốc gần đây bị cáo buộc hạn chế xuất khẩu đất hiếm và nam châm mạnh sang Nhật Bản.

Australia đẩy mạnh kho dự trữ chiến lược khoáng sản

Australia tuyên bố sẽ ưu tiên antimon, gali và các nguyên tố đất hiếm trong quỹ dự trữ chiến lược trị giá 1,2 tỷ AUD, nhằm củng cố chuỗi cung ứng và hỗ trợ các đồng minh. Chính phủ Canberra cho biết kho dự trữ này dự kiến vận hành vào cuối năm nay, sớm hơn kế hoạch ban đầu, và sẽ cho phép giao dịch các hợp đồng kỳ hạn với giá cố định hoặc biến động để quản lý rủi ro. Động thái này diễn ra song song với thỏa thuận khoáng sản trị giá 8,5 tỷ USD giữa Australia và Mỹ, nhằm đối phó sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng.

Đồng đô la suy yếu

Thị trường tiền tệ toàn cầu rung chuyển khi đồng đô la Mỹ giảm mạnh sau thông tin các công tố viên Mỹ mở cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Fed Jerome Powell, làm dấy lên lo ngại về tính độc lập của ngân hàng trung ương. Chỉ số đô la giảm 0,3%, trong khi vàng bứt phá lên mức cao kỷ lục trên 4.560 USD/ounce. Giới phân tích cho rằng cuộc đối đầu công khai giữa Fed và chính quyền Mỹ đang làm xói mòn niềm tin vào đồng bạc xanh, thúc đẩy dòng tiền tìm đến tài sản trú ẩn an toàn.

So với đồng yên, đồng đô la Mỹ giảm 0,2% xuống còn 157,56 yên, giảm nhẹ so với mức mạnh nhất trong một năm sau Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tuyên bố hôm Chủ nhật rằng bà có thể tổ chức bầu cử sớm trong tháng 2.

Đồng euro tăng 0,2% lên mức 1,1664 đô la, phục hồi từ mức thấp nhất trong một tháng. So với đồng nhân dân tệ Trung Quốc, đồng đô la Mỹ giảm 0,1% xuống còn 6,968 nhân dân tệ, mức thấp nhất trong một tuần. Đồng bảng Anh tăng nhẹ 0,2% lên mức 1,3433 đô la, phục hồi từ mức thấp nhất trong một tháng. Đồng đô la Úc mạnh lên 0,2%, đạt mức 0,6704 đô la, trong khi đồng đô la New Zealand tăng 0,2%, đạt mức 0,5746 đô la.

Bitcoin tăng 1,0% lên mức 91.533,13 đô la, trong khi Ether tăng nhẹ 0,3% lên 3.127,37 đô la.

Vàng lập đỉnh lịch sử

Theo Bloomberg, vàng và bạc tiếp tục hưởng lợi từ căng thẳng địa chính trị tại Iran, cùng với kỳ vọng Fed sẽ còn dư địa cắt giảm lãi suất trong năm nay. Bạc giao dịch gần mức cao nhất mọi thời đại, trong khi palladium và bạch kim cũng tăng khoảng 3%.

Giá vàng thỏi đã tăng lên gần 4.600 đô la một ounce vào phiên 12/1 tại châu Á, và bạc chỉ còn cách mức cao nhất mọi thời đại một chút. Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell nói rằng cáo trạng đối với ông “nên được xem xét trong bối cảnh rộng hơn về các mối đe dọa và áp lực liên tục của chính quyền” nhằm gây ảnh hưởng đến các quyết định về lãi suất của ngân hàng trung ương. Các cuộc tấn công liên tiếp vào Fed năm ngoái của chính quyền Tổng thống Trump là một yếu tố chính làm suy yếu niềm tin vào đồng đô la.

Các cuộc biểu tình chết người ở Iran cũng làm tăng sức hấp dẫn của kim loại quý như một nơi trú ẩn an toàn trong bối cảnh khả năng Cộng hòa Hồi giáo có thể bị lật đổ, gây ra sự bất ổn trong địa chính trị và thị trường dầu mỏ.

Giá bạc đã tăng 4% và giao dịch gần mức kỷ lục, với những động lực tương tự như vàng. Kim loại trắng này đã tăng gần 150% vào năm ngoái khi hiện tượng "ép bán khống" lịch sử bao trùm thị trường vào tháng 10, và thị trường giao ngay chủ đạo ở London tiếp tục khan hiếm do lo ngại về thuế quan ngăn cản kim loại chảy ra khỏi các kho hàng chật cứng ở Mỹ. Nhu cầu công nghiệp cũng đã khiến thị trường bạc vật chất trở nên khan hiếm ở mức độ chưa từng có.

Giá vàng tăng 1,3% lên 4.567,87 USD/ounce vào lúc 10:03 sáng giờ Singapore. Chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index giảm 0,2%. Giá bạc tăng 3,5%, sau khi tăng mạnh gần 10% vào tuần trước. Giá palladium và bạch kim tăng khoảng 3%.

Giá quặng sắt tăng nhẹ tại châu Á nhờ nhu cầu ổn định từ các nhà máy thép Trung Quốc, dù tồn kho cao vẫn là yếu tố kìm hãm đà tăng.

Nông sản tăng nhẹ trước báo cáo USDA

Trên sàn CBOT, giá đậu nành và lúa mì tăng nhẹ khi giới đầu tư chờ báo cáo cung cầu của Bộ Nông nghiệp Mỹ. Đậu nành được hỗ trợ bởi nhu cầu ổn định từ Trung Quốc và đà tăng của giá dầu, trong khi giá ngô gần như đi ngang.

Trung Quốc đã liên tục mua đậu nành của Mỹ sau thỏa thuận ngừng chiến thương mại vào cuối tháng 10. Hôm thứ Sáu, Sinograin đã mua ít nhất 10 lô hàng đậu nành của Mỹ, tiến gần hơn đến việc hoàn thành cam kết mua 12 triệu tấn đậu nành vụ thu hoạch mới nhất của Mỹ vào cuối tháng Hai. Vào thứ Ba tới, Sinograin sẽ đấu giá 1,1 triệu tấn đậu nành nhập khẩu khi kho dự trữ nhà nước này đang nỗ lực dọn chỗ cho các lô hàng đậu nành từ Mỹ sắp về. Giá dầu đậu nành thường biến động theo giá dầu thô vì nó được sử dụng trong nhiên liệu sinh học như một chất thay thế cho nhiên liệu hóa thạch.

Theo thông báo của công ty tư vấn Patria AgroNegocios hôm thứ Sáu, nông dân Brazil mới chỉ thu hoạch được 0,53% diện tích đậu nành dự kiến ​​của cả nước trong niên vụ 2025/2026, so với 0,05% vào cùng kỳ năm ngoái.

Đối với lúa mì, các nhà giao dịch cho biết hiện vẫn còn quá sớm để thời tiết khô hạn ảnh hưởng đến năng suất lúa mì vụ đông của Mỹ và điều kiện mùa màng ở vùng Đồng bằng vẫn tương đối tốt.

Giá dầu cọ Malaysia tiếp tục chịu áp lực giảm khi sản lượng cao hơn dự kiến và tồn kho gia tăng. Các chuyên gia cho rằng xu hướng suy yếu của dầu cọ có thể kéo dài cho đến khi sản lượng giảm rõ rệt, dù việc điều chỉnh giá gần đây đã giúp dầu cọ cạnh tranh hơn so với các loại dầu thực vật khác.